bg header aangepast

Wat is Hoarding

We spreken van Hoarding of Verzameldwang als de volgende vier kenmerken voorkomen:

  1. Je verzamelt en/of bewaart grote hoeveelheden spullen, die in de ogen van anderen weinig tot geen economische of emotionele waarde hebben
  2. Je hebt bijzonder veel moeite om afstand te doen van je spullen of bent hiertoe niet in staat
  3. Je woonruimte is zo vol, dat normaal gebruik niet meer mogelijk is (bijvoorbeeld koken, slapen, douchen, bezoek ontvangen e.d.)
  4. Je lijdt aan stress en wordt ernstig beperkt in het dagelijks leven

(bron: Digging Out, Helping your loved one manage clutter, hoarding & compulsive acquiring, Michael A. Tompkins, Ph.D. & Tamara L. Hartl, Ph.D. , New Harbinger Publications, Inc 2009) Volgens de nieuwste Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, de DSM 5, is sprake van hoarding als voldaan wordt aan de volgende zes criteria:

  1. er is hardnekkig veel moeite of onvermogen om spullen weg te doen of weg te gooien, ongeacht hun (economische) waarde
  2. dit onvermogen komt voort uit sterke drang om spullen te bewaren en/of stress die verbonden is met het loslaten van spullen
  3. de symptomen resulteren in de vermeerdering of opeenstapeling van een grote hoeveelheid spullen die de woongedeelten vullen, zodanig dat deze niet meer normaal gebruikt kunnen worden. Als de woonruimte nog geordend en/of leefbaar is, komt dat alleen door inspanning of ingrijpen van derden (zoals familie, schoonmakers of autoriteiten)
  4. de symptomen zorgen voor significante stress en/of beperkingen in sociaal opzicht, gebruiksdoeleinden van de woning, of andere belangrijke gebieden van normaal functioneren, inclusief het creëren van een veilige omgeving voor zichzelf en anderen
  5. de hoarding symptomen zijn niet ontstaan door een medische aandoening als (niet-aangeboren) hersenletsel of cerebrovasculaire ziekte
  6. de symptomen van hoarding zijn niet uitsluitend verbonden aan de symptomen van andere psychische stoornissen, zoals obsessief-compulsieve stoornis, zware depressies, schizofrenie of andere psychotische stoornissen, cognitieve tekortkomingen bij dementie, autisme of het Prader-Willi syndroom

Staat hoarding op zichzelf?

Hoarding is een ernstige aandoening, die niet alleen het leven van de hoarder, maar ook van zijn of haar familie en omgeving sterk kan ontwrichten of zelfs in gevaar brengen. Er zijn vooralsnog geen wetenschappelijke bewijzen dat hoarding rechtstreeks te maken zou hebben met "luiheid", intelligentie, afkomst, geslacht, leeftijd of sociaal-economische status. Het komt dus voor in alle lagen en categorieën van de bevolking. Hoarding staat als stoornis zeer zelden helemaal op zichzelf. Meestal is er dan ook nog iets anders aan de hand, zoals een combinatie met angst-stoornissen, depressies, ADHD, ASS, obsessief-compulsieve stoornissen, trauma’s of vormen van dementie en alle mogelijke combinaties hiervan. Belangrijk om te weten is, dat hoarding op zichzelf een aparte stoornis is, maar dat diverse andere stoornissen kunnen samengaan met gedrag dat op hoarding lijkt, maar het niet is in zuivere vorm. Voor er ingegrepen wordt, is het dan ook ontzettend belangrijk om te weten welk probleem de overhand heeft. Hoarding kan het meest zichtbaar zijn en de leefomstandigheden ernstig beïnvloeden, maar tóch niet de hoogste urgentie hebben.

Komt hoarding vaak voor?

Uit onderzoek blijkt dat hoarding gedrag optreedt bij ongeveer 1 op de 150 tot 200 huishoudens. Deze gegevens komen uit uitgebreid onderzoek uit de Verenigde Staten. Het gaat dan om die huishoudens waar ook al andere stoornissen of aandoeningen van bekend zijn. De werkelijke cijfers van gezinnen waar hoarding voorkomt, kunnen dus nog hoger zijn. De procentuele cijfers uit de Verenigde Staten zijn zeer waarschijnlijk te vergelijken met die in Nederland, hoewel er hier nog veel onderzoek gedaan wordt.

Vanaf welke leeftijd wordt hoarding gedrag zichtbaar?

Hoewel er nog steeds heel veel onderzoek wordt gedaan naar hoarding, zijn de huidig bekende resultaten als volgt:

  • hoarding kan al voorkomen bij kinderen jonger dan 10 jaar. Tenzij er sprake is van een aanvullende stoornis, wordt hoarding op deze jonge leeftijd meestal nog niet herkend. Vrijwel alle kinderen verzamelen tenslotte (takken, mooie steentjes, voetbalplaatjes, knuffelbeesten etc.) en dit gedrag wordt door familie vaak aangemoedigd door aanvulling van de collectie. Waarschuwingssignalen zijn: perfectionisme, moeite met beslissingen nemen en uitstelgedrag (uit een presentatie van Dr. Christiana Bratiotis).
  • bij tieners wordt het gedrag al duidelijker zichtbaar in het excessief bewaren van bijvoorbeeld schoolpapieren (aantekeningen, oude proefwerken) of kapotte of versleten kleding, die op deze leeftijd grote symbolische waarde kan hebben. Omdat de meeste tieners buiten hun eigen kamer niet heel veel ruimte voor zichzelf ter beschikking hebben en ouders/verzorgers vaak nog een grote vinger in de pap hebben qua orde en reinheid, zijn de gevolgen nog niet zo groot.
  • dertigers, die op zichzelf wonen, meer ruimte en financiële middelen hebben, zitten duidelijker in de gevarenzone. Er wordt meer gekocht en bewaard, de ruimte wordt snel voller. Persoonlijke relaties lijden hieronder of worden slechts moeizaam in stand gehouden. De problematiek is nog niet zo groot dat opvalt in de omgeving (buren, familie, werkgever) en er is vaak nog sprake van betaald werk of succesvolle inzet in het vrijwilligerswerk.
  • bij vijftigers is de invloed van hoarding zo groot, dat niet alleen huisgenoten (partners en/of kinderen) er onder gaan lijden, maar dat het probleem ook voor de buurt zichtbaar wordt. Het sociaal isolement wordt snel groter. Relaties worden verbroken, kinderen trekken zich terug, verlies van werk treedt veelvuldig op.
  • bij senioren kunnen de gevolgen van hoarding zo groot worden, dat hun gezondheid of veiligheid acuut gevaar loopt. Door verminderde beweeglijkheid is het risico op vallen of letsel groter en zijn ook de risico’s op ziektes door schimmels en bacterieën groter. Vaak zijn het de kinderen of andere familieleden of hulpverleners die nu aan de bel trekken.
  • er is een groep senioren die op latere leeftijd “ineens” hoarding gedrag gaat vertonen. In hoeveelheid en aard van de spullen lijkt het weliswaar op hoarding, maar is de kans groter dat het komt door ouderdomsziekten als dementie of Alzheimer. Door deze aandoeningen verandert de kijk op en behoefte aan spullen, maar is er minder sprake van emotionele hechting dan bij regulier hoarding gedrag. Ook bij niet-aangeboren hersenletsel kan dit verschijnsel optreden.

Waarom kunnen mensen met hoarding niet goed opruimen?

De belangrijkste redenen waarom mensen met hoarding gedrag niet goed kunnen opruimen zijn:

  1. problemen met verwerking van alle informatie. Voorbeelden zijn concentratieproblemen, moeite met het maken van categorieën en moeite met het nemen van beslissingen
  2. Abnormaal sterke hechting aan bezittingen. Bezittingen worden als verlengstuk van de persoonlijkheid gezien of zelfs als vrienden. Dit leidt tot ernstige stress als anderen spullen aanraken, verplaatsen of weggooien
  3. Ondermijnende gedachten over bezittingen: sterk gevoel van verantwoordelijkheid voor welzijn van spullen, drang tot perfectie en gebrek aan vertrouwen in geheugen
  4. Vermijdend gedrag: wie geen besluit neemt over het houden of loslaten van bezittingen, voelt ook geen pijn door een eventueel moeilijk besluit.

Waarom is het bij hoarding zo moeilijk om spullen weg te doen?

Als je lijdt aan hoarding, dan verzamel of bewaar je spullen om bepaalde redenen. Er zijn drie hoofdcategorieën:

  1. je kunt spullen bewaren omdat ze sentimentele waarde hebben
  2. je bewaart spullen omdat ze nut hebben, hadden of misschien ooit zullen hebben
  3. je wilt spullen bewaren omdat ze mooi zijn qua vorm, kleur, textuur etc

Daarnaast kan het moeilijk zijn om spullen te laten gaan omdat je een hekel hebt aan verspilling, of omdat de hoeveelheid spullen een compensatie is voor je eenzaamheid, bescherming biedt tegen de buitenwereld of omdat je graag zo onafhankelijk mogelijk wilt leven. Wie wat bewaart, die heeft wat! Ook creativiteit is een kenmerk van hoarding: het dopje van een frisdrankfles kun je misschien op wel 20 verschillende manieren gebruiken. Dat het dopje het laatste half jaar niet is gebruikt, is hier niet relevant. Ook kan een persoon met hoarding gedrag angstig worden om informatie kwijt te raken en daarmee zichzelf of anderen te schaden.

Hoe kun je als leek een persoon met Hoarding gedrag helpen?

Wie wil helpen in een hoarding situatie, moet zich ervan bewust zijn dat het niet alleen een kwestie is van mouwen opstropen en alles rigoreus opruimen of wegdoen. Daarmee los je misschien wel de chaos in het huis op, maar help je de mens achter het zichtbare probleem absoluut niet. Een problematisch verzamelaar heeft vrijwel altijd een bijzonder emotionele band met zijn of haar eigendommen. Daardoor kan hij of zij het aanraken of verplaatsen van spullen door anderen als zeer bedreigend of zelfs traumatisch ervaren. Als je hier geen begrip voor kunt opbrengen, dan richt je mogelijk meer schade aan dan je beseft.

De beste resultaten in het ombuigen van hoardinggedrag worden bereikt als de problematisch verzamelaar bereid is samen te werken met gespecialiseerde professionals. Je kunt hierbij denken aan artsen, psychiaters, psychologen of therapeuten die bekend zijn met cognitieve gedragstherapie en professional organizers die ruime kennis en ervaring hebben in het werken met hoardinggedrag. Ook een sterk sociaal vangnet kan meehelpen om de aandacht te verplaatsen van hoarding naar andere activiteiten die niets met verzamelen of bewaren te maken hebben.

Wat is Animal Hoarding of het "verzamelen" van dieren?

Er zijn ook mensen die bovenmatig veel dieren in huis halen: honden, katten, kleinere gezelschapsdieren, vogels, reptielen etc. We spreken van Animal Hoarding als er voldaan wordt aan vier kenmerken:

  1. De eigenaar is niet in staat minimale verzorging en hygiëne voor de dieren te leveren. Dit gaat zowel om voedsel, gezondheid en het voorkomen van ongedierte.
  2. De eigenaar heeft geen inzicht wat zijn of haar eigen gedrag teweeg brengt voor het welzijn van de dieren.
  3. De eigenaar blijft dieren houden, verzamelen, toegevoegen of er mee doorfokken, ondanks dat de leefomstandigheden van de dieren (hierdoor) verslechteren
  4. De eigenaar ontkent of bageteliiseert de problemen die door de grote hoeveelheid dieren of hun levensomstandigheden worden veroorzaakt, voor hemzelf, de directe omgeving of de volksgezondheid.

Iemand die veel dieren verzamelt, doet dat vaak uit oprechte liefde voor dieren. Asieldieren of zwervertjes worden opgenomen, tot de situatie thuis volledig uit de hand begint te lopen. Het is dan erg moeilijk om afstand te doen van dieren die als huisvrienden of zelfs kinderen worden gezien. Als de grote hoeveelheid dieren niet meer te hanteren is, ontstaan er mogelijk financièle problemen, zodat voeding en medische zorg achterblijven. Besmettelijke dierenziekten kunnen uitbreken, waar dan onvoldoende oog voor is. Ook kan de hoeveelheid dieren ongedierte aantrekken, van vlooien tot muizen en ratten. De woonomgeving begint last te krijgen van stank, geluid of anderszins. Bij verzamelaars van dieren kan een professional organizer meestal weinig uitrichten. Hier zijn instanties als de dierenbescherming, de GGD, dierenartsen en de politie de meest aangewezen hulpverleners of wetshandhavers.

Wat kan Yourganize voor je doen?

Yourganize werkt samen met klanten met hoarding aan verbetering van hun woonsituatie. We richten ons op veiligheid, toegankelijkheid en comfort. Dat gebeurt in kleine overzichtelijke stappen. Het wederzijds vertrouwen is daarbij heel belangrijk. Yourganize zal dan ook nooit zonder toestemming spullen aanraken, verplaatsen of weggooien.

Naast het directe werken met de klant en de samenwerking met andere professionals, ondersteunt Yourganize desgewenst ook de familie of sociale omgeving met informatie, stappenplannen en coaching/training.

Ben je professioneel betrokken geraakt bij een hoarding situatie, en wil je meer achtergrondinformatie over deze ernstige stoornis, dan geeft Yourganize ook lezingen, advies en trainingen aan (groepen) professionals.

Boek "Problematische Verzamelaars"

Bij uitgeverij Boom is in oktober 2012 het eerste nederlandstalige boek over hoarding of verzameldwang uitgekomen: “Problematische Verzamelaars”. Tal van deskundigen uit binnen- en buitenland hebben hieraan mee geschreven. Er wordt aandacht besteed aan de verschillen tussen verzamelen en verzameldwang, wetenschappelijk onderzoek, bemoeizorg, veranderprocessen, gedwongen boek-problematische-verzamelaarshulpverlening en sociale context.

boek-problematische-verzamelaars

Yourganize leverde het hoofdstuk over professional organizing: "Handen uit de Mouwen" met daarin beproefde strategieën om met cliënten met hoardinggedrag te werken in hun thuissituatie. Het boek is vooral bedoeld voor de professional die werkt met mensen met verzameldwang, maar is ook voor anderen zeer goed leesbaar. Het boek is te koop in de boekhandel of te bestellen via webshops als Bol of Amazon. ISBN 978-94-6105-012-0.

De Clutter-Hoarding-Scale ©

De Clutter-Hoarding-Scale® of C-HS® is gemaakt als hulpmiddel en meetinstrument voor professionals om de mate van desorganisatie of hoarding vast te stellen. Er zijn vijf categorieën, die op vijf toenemende niveau’s worden beschreven. De categorieën zijn:

  1. Structuur en bestemming
  2. Huisdieren en ongedierte
  3. Functioneren huishouden
  4. Gezondheid en veiligheid
  5. Persoonlijke bescherming/uitrusting

afb.-pdfDe C-HS® is ontwikkeld door het Institute for Challenging Disorganization (ICD) en door Yourganize in het Nederlands vertaald. Op de website van ICD is een korte versie direct beschikbaar. Klik hier. hier gratis worden besteldDe uitgebreide versie kan hier gratis worden besteld. Je vindt nog meer informatie en feiten over Hoarding op de website van ICD: www.challengingdisorganization.org

Yourganize is bij ICD intensief opgeleid en haalde daar in 2011 als eerste Europese professional organizer het certificaat Hoarding Specialist.

Training "Leven met hoarding", voor problematische verzamelaars en/of hun familie

De ingeplande training "Leven met Hoarding" voor zaterdag 22 april 2017 gaat helaas niet door omdat er deze keer te weinig inschrijvingen zijn.

Basistraining voor professionals: "Hoarding"

Als professional kun je op allerlei manieren te maken krijgen met hoarding, met name in de zorg, op school, als verhuurder of hulpdienst. Maar ook maatschappelijk werkers, ambtenaren, budgetcoaches en therapeuten lopen soms tegen situaties aan waar ze geen raad meer mee weten, maar die hun werk met de cliënt of patiënt ernstig beïnvloeden. Speciaal voor deze groep professionals heeft Yourganize de basistraining "Hoarding" ontwikkeld. In vier intensieve en energieke uren krijg je de belangrijkste informatie over deze ernstige aandoening, over de samenhang met andere stoornissen, over samenwerken met je cliënt, veiligheid en ethiek, communicatie en praktische opruimstrategieën. Door middel van oefeningen sta je (tijdelijk en slechts een klein beetje) in de schoenen van je cliënt, zodat je met meer kennis van hoarding en meer begrip voor je cliënt verder kunt met jullie samenwerking. Opmerkingen van deelnemers over deze training: "zeer compleet, verhelderend, gedegen kennis en goed voorbereid, respectvol naar en over de cliënt, een prettige mix van zakelijke informatie, duidelijke en herkenbare voorbeelden en oefeningen, trainer maakt gemakkelijk contact en is prettig om naar te luisteren, direct toe te passen informatie." Inhoud en presentatie worden gemiddeld met een 8,5 beoordeeld. De training kan op locatie bij een organisatie worden gegeven. Heb je hier interesse in, neem dan contact op met Yourganize voor een offerte op maat. Er is een training met open inschrijving ingepland op donderdag 30 maart 2017, van 13.00 uur tot 17.00 uur bij S2M op het station in Amersfoort. Je kunt je eenvoudig aanmelden met een mail naar Yourganize. Je krijgt een factuur terug. Na betaling is je aanmelding definitief. De kosten voor deze basistraining bedragen 150 euro exclusief BTW. De training gaat door als er minimaal 8 deelnemers zijn. Er is plek voor maximaal 15 deelnemers. Je kunt je belangstelling voor deze basistraining Hoarding kenbaar maken door een mail te sturen naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. o.v.v. Basistraining Hoarding.

Workshop/gespreksgroep voor problematische verzamelaars: "Bedolven onder schatten"

De workshop "Bedolven onder schatten" is als "Buried in Treasures" ontwikkeld door o.a. Professor Randy Frost , die in zijn loopbaan uitzonderlijk veel en goed onderzoek heeft gedaan naar hoarding. De workshop is bedoeld voor mensen die de diagnose hoarding hebben gekregen, of die zélf lijden onder een knellende, verstikkende en moeizame relatie met een teveel aan spullen. In vijftien bijeenkomsten wordt een programma doorlopen, waarbij aan de ene kant informatie gegeven wordt over hoarding, maar waarbij aan de andere kant de deelnemers vooral zelf individueel en ook samen aan de slag gaan om hun problematisch verzamelgedrag onder ogen te zien en dit zo mogelijk te veranderen. De groep bestaat uit maximaal 20 personen en het is de bedoeling dat elke deelnemer bij elk onderdeel van de workshop aanwezig is. Hilde Verdijk van Yourganize is sinds 2013 in het bezit van het trainingscertificaat van de Buried in Treasures workshops. Zij heeft deze training gevolgd in Chicago bij Lee Shuer, die een naaste medewerker is van Randy Frost. Inmiddels is er ook een Nederlandse vertaling van het boek en de methode, verder uitgewerkt naar de Nederlandse situatie. Yourganize is van plan bij voldoende belangstelling deze training aan te gaan bieden. Heb je belangstelling, stuur me dan even een e-mail of neem telefonisch contact op tijdens kantooruren.

Voor de media

Beste journalist of programmamaker,

Dank je wel voor je interesse. Hoarding is een erg boeiend en aansprekend onderwerp om over te schrijven of een programma over te maken. Ik word bijna maandelijks benaderd door de schrijvende of uitzendende pers om mee te werken en bij voorkeur namen aan te leveren van mogelijke kandidaten voor een interview of een televisie-uitzending. Het onderwerp hoarding wordt uiteraard interessanter als je er een gezicht of woonsituatie bij kunt laten zien. Dat snap ik.

De publiciteit van de afgelopen jaren heeft zeker geholpen om het probleem goed op de kaart te zetten. Ik hoef zelden meer uit te leggen wat er speelt bij mijn voornaamste doelgroep. Maar daar zit ook meteen de crux. Hoarding is een ernstige psychiatrische stoornis, die vaker wel dan niet gepaard gaat met angst- en dwangstoornissen, zware depressies, vormen van autisme en/of ADD, obsessief-compulsieve stoornissen en grote eenzaamheid. Voor mij gaat dit niet samen met (landelijke) publiciteit, waarbij vreemden via de krant of televisie een kijkje nemen in de leefwereld van de problematische verzamelaar.

Daarnaast heb ik mijn cliënten altijd beloofd hen af te schermen van publiciteit, tenzij ze die zelf zouden willen zoeken. Dat laatste is in mijn ruim 12,5 jaar als organizer nog nooit voorgekomen. Mijn cliënten en ik denken namelijk dat deze zeer kwetsbare mensen niet gebaat zijn bij een televisieprogramma waarbij ze voor het hele land "zichtbaar" zijn, terwijl ze in het dagelijks leven zoveel mogelijk sociale contacten proberen te mijden of in elk geval niet willen dat de buitenwereld weet hoe ze leven.

Dat ik je dus niet aan namen of adressen van cliënten ga helpen, heeft niets te maken met de vermeende onmondigheid of gebrek aan intelligentie van mijn cliënten. Het zijn vaak bijzondere, intelligente, aardige en creatieve mensen. Maar ook beschadigde mensen met grote emotionele en psychiatrische problemen, die de gevolgen niet overzien van zo'n enorme publiciteit en er vaak slechter vanaf komen. Wie de twitter tijdlijn van een programma als "Mijn Leven in Puin" wel eens volgt, begrijpt meteen wat ik bedoel. De scheldnamen voor de deelnemers en de hilariteit over de emotionele problemen zijn weerzinwekkend.

Nogmaals dank voor je bezoek aan deze pagina. Als je mij vragen wilt stellen over mijn werk, bel of mail gerust. Maar ik ga je dus niet in contact brengen met mijn cliënten. En ik hoop dat je daar begrip voor hebt.

Het Kompas

yourganize kompasHet Administratie-Kompas is een handzaam boekje, waarin je alle essentiële informatie over je huis, huishouden en huisgenoten bundelt.Alle gegevens zijn in een ogenblik te vinden. Handig voor jezelf, maar onmisbaar in geval van nood, als een ander zijn weg moet vinden in jouw administratie.

Meer info? Klik hier

 

D'ruitdaging

druitdaging
D'ruitdaging is een ludieke, vrolijke en motiverende manier om overbodige spullen je huis uit te werken. In de maand oktober krijg je dagelijks een kleine of grotere opdracht om je te helpen afstand te doen van spullen die je niet meer nodig hebt. Het is een jaarlijks terugkerend evenement en de deelname is gratis. Meer lezen?

 

Yourganize Yournaal

tip

Het Yourganize Yournaal is vanaf 2006 een bron geweest van handige tips, top-tien lijstjes, achtergrondinformatie over organizing en de nieuwste diensten van Yourganize. Per 1 mei kun je je niet meer apart abonneren. Toch op de hoogte blijven? Klik dan op de RSS-feed (oranje icoontje rechtsboven op de homepage) of like de Facebook pagina van Yourganize. Lees hier de artikelen die in de afgelopen periode geplaatst zijn.